مالیات چیست؟

مالیات

به زبان ساده می‌توان گفت مالیات نوعی هزینه اجتماعی است که افراد در جامعه به منظور پوشش هزینه های عمرانی و خدماتی دولت و بهره‌برداری از امکانات و منابع کشور در اختیار دولت قرار می دهند؛ درواقع پرداخت مالیات شرکت ها و سایر انواع مالیات، به این منظور انجام می‌شود که توانایی جایگزینی امکانات و منابع فراهم گردد. به بیان دیگر میتوان گفت مالیات انتقال بخشی از درآمد‌های جامعه به دولت یا بخشی از سود فعالیت‌های اقتصادی است که نصیب دولت می‌شود.

در صورتی که کشور را به یک خانه تشبیه کنیم، مالیات یکی از ستون های اصلی نگه دارنده این خانه خواهد بود. داستان دریافت انواع وجوه، از سال ها قبل آغاز می شود. زمانی که حاکمان برای دریافت این وجوه، مامورانی را به خانه مردم می فرستادند. در همه دنیا، مالیات یکی از مهم‌ترین مباحث اقتصادی محسوب می‌شود و قانون مشخصی برای آن وضع می‌گردد. به طور کلی میتوان گفت یکی از مهم ترین منابع درآمدی دولت برای بهبود شرایط هر کشوری مالیات می باشد.

به زبان ساده تر می توان گفت این واژه به تمامی وجوه دریافتی مستقیم و غیر مستقیم از هر گونه پاداش و املاک و مستغلات، گفته می شود. مهم ترین نکته در مورد این لغت، مربوط بودن آن به طیف وسیعی از مردم جامعه است. این وجوه برای آبادانی یک کشور و بخشی از هزینه های رسیدگی به امورات کشوری دریافت می گردد. برای این روش دریافت مبالغ مالی، می توان پیشینه ای بسیار طولانی در تاریخ در نظر گرفت.

مالیات در ایران، مالیات مستقیم و غیرمستقیم

مالیات در ایران، به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم دریافت می شود. نوع مستقیم به صورت مالیات بر ثروت درآمد تقسیم بندی می شود. نوع بعدی، به صورت غیر مستقیم از طریق دولت دریافت می شود. هزینه بهای این وجوه، به صورت غیر مستقیم بر روی قیمت نهایی تمامی خدمات و کالاهای دریافتی اعمال خواهد شد. هر کدام از این نوع مالیات‌ها، خود به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. مالیات‌‌های مستقیم جزو مالیات بر ثروت-درآمد تلقی می‌شوند که شهروندان باتوجه‌به میزان ثروت-درآمد خود آن را محاسبه و پرداخت می‌کنند.

انواع مالیات مستقیم

به طور کلی میتوان این نوع مالیات را به دو دسته اصلی مالیات بر درآمد و مالیات بر دارایی تقسیم بندی کرد. مالیات بر درآمد، مالیاتی که براساس میزان درآمد افراد تعیین می‌شود. مالیات بر درآمد یکی از انواع مالیات مستقیم محسوب می‌شود. مالیات بر درآمد، میزان پول پرداختی اشخاص حقیقی و حقوقی در کشور به صورت مستقیم می باشد. به زبان ساده، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که در کشور کسب درآمد می‌کنند، باید بخشی از درآمد خود را به‌عنوان مالیات در اختیار دولت قرار دهند.

انواع مالیات بر درآمد

مالیات بر درآمد مشاغل: دسته اول انواع مالیات بر درآمد، مالیات بر درآمد مشاغل است. بر اساس ماده 93 قانون مالیات های مستقیم، افراد شاغل در زمینه های مختلف باید مالیات بپردازند. صاحبان مشاغل یعنی کسانی که خود به فعالیت اقتصادی مشغول هستند، مشمول پرداخت این نوع مالیات خواهند بود.

مالیات بر درآمد املاک: مالیات املاک و مستغلات، بر سه پایه کلی تقسیم بندی می شود؛ مالیات بر اجاره از دسته بندی ابتدایی این نوع وجوه است. دسته دوم مرتبط با نقل و انتقال املاک است. دسته سوم هم شامل خانه های خالی از سکنه می شود. در بخش اول، افراد باید مبلغی از اجاره را به این عنوان بپردازند. دسته دوم هم در زمان انتقال ملک به شخصی دیگر کسر می گردد. طبقه بندی سوم، مربوط به منازل خالی از سکنه خواهد بود. این خانه ها تا زمان اجاره داده شدن، شامل وجوه خاصی می باشند. ماده 52 قانون مالیات های مستقیم در ایران، به شرح و تفسیر این دسته بندی ها می پردازند.

لازم است بدانید که این وجوه تنها در ایران دریافت نمی شود. خانه های خالی از سکنه در کشورهای اروپایی، شامل وجوه پرداختی بسیار سنگین می شوند. معمولا معافیت های زیادی برای درآمد املاک، در نظر گرفته نمی شود.

مالیات بر درآمد اتفاقی: نوع اتفاقی، مربوط به جوایز دریافتی، یا درآمدهای مرتبط با معاملات محاباتی است. درآمد نقدی یا غیر نقدی که فرد به صورت بلاعوض در این صورت دریافت می کند، مربوط به شخص حقیقی یا حقوقی خواهد بود.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی: نوع مربوط به اشخاص حقوقی، جمعی از درآمدهای شرکت و معاملات داخلی و خارجی می باشد. در پرداخت مالیات حقوقی، باید زیان های حاصل از این معاملات نیز از آن کسر گردد. نرخ معمولی برای این درآمدها در حدود 25 درصد می باشد. به ازای افزایش 10 درصد از درآمد، 1 واحد درصد از نرخ های مذکور یا نهایتا 5 درصد از آن کسر خواهد شد. پرداخت بدهی های مربوط به سال های قبل و تسلیم اظهارنامه، از شروط اصلی اجرایی شدن این بند از تخفیفات است. مهلت تسلیم اظهارنامه توسط اداره مذکور مشخص خواهد شد. باید در همین بازه زمانی نسبت به پرداخت، بدهی مربوط به آن اقدام شود.

انواع مالیات بر دارایی

مالیات بر دارایی به دسته اصلی مالیات بر ارث و مالیات بر حق تمبر تقسیم می شود. هر گاه در نتیجه فوت شخصی اموالی از متوفی باقی بماند بر اساس ماده 17 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات بر ارث خواهد بود.

مودیان مالیاتی، دریافت کننده وجوه نقدی در قالب حق تمبر در اسناد رسمی هستند. برای رسمیت بخشیدن به یک سند، حتما باید تمبر بر روی آن الصاق گردد. مالیات حق تمبر به مالیاتی گفته می شود که از طریق الصاق و ابطال تمبر بر اسناد، اوراق و مدارک به‌منظور رسمیت بخشیدن یا لازم الاجرا نمودن آن‌ها، به مودیان مالیاتی تعلق می‌گیرد، مالیات حق تمبر است.

مالیات غیرمستقیم

مالیات غیرمستقیم ۲ زیرشاخه اصلی و چند زیرشاخه فرعی دارد. دو گروه اصلی مالیات غیرمستقیم شامل مالیات بر واردات و مالیات بر مصرف و فروش است. مالیات بر واردات شامل حقوق و عوارض گمرکی، سود بازرگانی و عوارض واردات خودرو می‌شود. مالیات بر مصرف و فروش نیز شامل مالیات فرآورده‌های نفتی، مالیات تولید الکل طبی و بهداشتی، مالیات نقل و انتقال خودرو، مالیات فروش سیگار و مالیات بر ارزش افزوده است. مالیات غیرمستقیم روی قیمت نهایی کالاها و خدمات محاسبه و از همه افراد جامعه دریافت می‌شود.

اشخاص مشمول مالیات

• کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.
• هر شخص حقیقی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.
• هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌کند.
• هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.
• هر شخص غیر ایرانی (اعم از حقیقی یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می‌نماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمکهای فنی و یا واگذاری فیلمهای سینمایی (که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگری عاید آنها میگردد) از ایران تحصیل می‌کند.

اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع این قانون نیستند:

• وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی
• دستگاه‌هایی که بودجه آن‌ها به وسیله دولت تأمین می‌شود.
• شهرداری‌ها
• بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از نهادهای حکومتی

اظهارنامه مالیاتی

همانطور که گفته شد هر شخص و نهادی که در این کشور فعالیت اقتصادی داشته و به سبب آن سود و درآمدی را به دست می آورد، بنابر مقدار درآمد خود، باید مالیاتی را به دولت پرداخت کند.
اظهارنامه مالیاتی به همان فرمی گفته می شود که اشخاص هرساله اطلاعات دارایی و درآمد خود را در آن ذکر کرده و تسلیم اداره مالیات می کنند. فرم اظهارنامه مالیات توسط اداره امور مالیاتی کشور مشخص شده و شامل بندهایی شامل اطلاعات فردی، شخصی، حقوقی و مالی فرد است. یکی از مهم ترین دغدغه های مشمولان مالیاتی ارسال اظهارنامه و انجام محاسبات مرتبط با آن می باشد. ما به شما پیشنهاد میکنیم برای انجام سریع تر و دقیق تر محاسبات و ارسال به موقع اظهارنامه های مالیاتی از نرم افزار حسابداری یا نرم افزار حسابداری بازرگانی بتاسیستم استفاده کنید. شما به کمک این نرم افزار قادر خواهید بود تا کلیه محاسبات و گزارشات را به صورت دقیق و کامل تهیه کنید و اظهارنامه مالیاتی خود را تکمیل و ارسال نمایید. جهت مشاوره رایگان و یا درخواست دمو با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

مشاوره رایگان